Information

Dobrodošli na prezentaciju Mješovitog Holdinga "ERS" MP a.d. Trebinje. Molimo vas da sve prijedloge, sugestije i uočene nedostatke u funkcionisanju prezentacije pošaljete na adresu:
webmaster

Hvala na razumijevanju!

Home Actualities Reviews Kako smo dobili do sada najpovoljniji i jedan od najvećih kredita u BiH
Kako smo dobili do sada najpovoljniji i jedan od najvećih kredita u BiH Print E-mail
Written by Direkcija za razvoj   
Thursday, 08 October 2009 00:00
There are no translations available.

Termoelektrana Ugljevik 1h300 MW puštena je u rad, odnosno prva sinhronizacija na elektroenergetsku mrežu izvršena je 31.marta 1985. godine. Za rad elektrane koristi se gorivo mrki ugalj koji se eksploatiše iz PK“Bogutovo selo“. Poznato je da mrki ugalj u svom sastavu ima povećani sadržaj sumpora, koji sagorijevanjem odlazi preko dimnjaka u atmosferu.Ta znanja su oduvijek postojala i građenjem elektrane sagrađen je dimnjak visine 310 m sa namjerom da će dimne gasove struje vazduha raznijeti na dalje prostore od lokaliteta elektrane. Naravno nije bitno kako će biti komšijama.

Strucni_timU to vrijeme još nije bila sazrela svijest o klimatskim promjenama, stakleničkim gasovima i uticaju čovjeka na dovođenje u opasnost života na zemlji. Međutim, na svu sreću i razvoju svijesti o štetnosti uticaja čovjeka na život na zemlji, situacija se promjenila i usvajanjem zakonske reugalitive moraju svi zagađivači, primjenom najboljih tehnologija, rješavati pitanje svog negativnog uticaja na životnu sredinu. Problem sadržaja sumpora u uglju odnosno pepelu i dimnim gasovima u TE Ugljevik vrlo je izražen i najteži je problem od svih TE u BiH pa i šire.
TE Ugljevik je najveći emiter i zagađivač vazduha u regionu po pitanju emitovanja sumpora i njegovih jedinjenja u atmosferu. Prosječna emisija SO2 iznosi oko 16000 mg/Nm³ (od 12000 do 25000 mg/Nm³) što je oko 80 puta više nego što je propisima u EU dozvoljeno i ta granica je 200 mg/Nm³. Po zakonskoj regulativi Republike Srpske, za objekte koji su u pogonu, maksimalna dozvoljena koncentracija SO2 je 400 mg/Nm³. Obzirom na to, a vezano za pooštrene propise i međunarodne konvencije za rad ovakvih objekata kao velikih zagađivačima sa stanovišta očuvanja zaštite životne sredine neophodna je izgradnja sistema odsumporavanja dimnih gasova (ODG). U protivnom postojala je i postoji opasnost zaustavljanja rada ovog objekta prije isteka životnog radnog vijeka.
U zadnjih 10 godina intezivno je rađeno na rješavanju ovog problema, međutim obzirom da je potreban veliki nivo ulaganja projekat nije mogao da se aktivira. U proteklom periodu rađene su u više navrata Studije izvodljivosti, a zadnju “Studiju izvodljivosti za izgradnju postrojenja odsumporavanja dimnog gasa u termoelektrani Ugljevik u Republici Srpskoj”, Bosna i Hercegovina (mart 2006) uradila je Japanska organizacija za spoljnu trgovinu (JETRO), koja je za izradu Studije uključila japanske firme MITSUI&Co i TOKIO ELECTRIC POWER SERVIS Co.
U cilju aktiviranja ovog Projekta tražena je mogućnost obezbjeđenja dugoročnog kredita za finanasiranje, ali nije bilo pozitivnog odgovora. Svjetska banka odgovorila je da ona ne kreditira ovakve projekte, a Evropske banke kojima se obraćalo nisu ni odgovarale. Zadnji pokušaj je bio obraćanje JBIC-u – Japanaska državna investiciona banka, koja je pozitivno odgovorila.
U smislu pozitivnog odgovora JBIC-a, ERS-Trebinje je 04.07.2006.godine, a RiTE Ugljevik 25.08.2006.godine, uputio dopis Vladi RS za davanje saglasnosti za kandidovanje ovog projekta za obezbjeđenje kredita od JBIC-a. Vlada RS je 31.08.2006. godine usvojila Zaključak da se ovaj Projekat kandiduje kod Vlade Japana.
Ministarstvo privrede, energetike i razvoja RS 25.09.2006. godine uputilo je dopis Ministarstvu inostranih poslova BiH, Ministarstvu finansija i trezora BiH i Ministarstvu spoljne trgovine i ekonomskih odnosa BiH u cilju davanja saglasnosti za kandidovanje navedenog projekta.
Savjet Ministara BiH prihvatio je kandidaturu i zvanični zajmoprimac je Ministarstvo finanasija i trezora BiH.
Na osnovu donesenih zaključaka i odluka Ministarstvo inostranih poslova BiH je 14.12. i 27.12.2006. godine, putem Ambasade Japana, dostavilo zahtjev Vladi Japana i od tada praktično teku aktivnosti sa JBIC-om.
Tehnologiju obrade zahtjeva za dobijanje kredita diktirao je JBIC, i ona se sastojala od tri misije predstavnika banke, kao i stalne komunikacije u smislu izrade dokumenta koji treba da se prezentira Vladi Japana, a koja konačno donosi odluku o odobravanju kredita.
Prva misija sastojala se u osnovnom upoznavanju o projektu.
Druga misija odnosno posjeta delegacije JBIC-a obavljena u junu mjesecu 2007.godine pri kojoj je zajednički analiziran veliki broj pitanja vezano za Projekat. Na osnovu tih razgovora naknadno je dostavljen još dodatno veliki broj pitanja, a sve u cilju kompletiranja potrebne dokumentacije za konačnu odluku Vlade Japana. Ta aktivnost trajala je do novembra 2007.godine.
Ovom prilikom delegacija JBIC-a posjetila je Ministarstvo privrede, energetike i razvoja i Ministarsvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Vlade RS, kao i Ministarstvo inostranih poslova, Ministarstvo finanasija i trezora i Ministarstvo ekonomskih odnosa i vanjske trgovine Savjeta Ministara BiH.
U decembru 2007. godine JBIC je najavio novu i završnu misiju i dostavio novi set pitanja na koje je trebalo odgovoriti što je i urađeno.
Prema obnovljenoj odluci Vlade RS Savjet ministara BiH je na svojoj 51.sjednici održanoj 03.juna 2008. godine ponovo usvojio zaključak o nastavku implementacije projekta.
Posljednja i završna misija predstavnika banke i njihovih konsultanata u cilju izrade konačnog dokumenta obavljena je od 30. jula do 27.avgusta 2008.godine prilikom koje su obavljene diskusije u MH”ERS” Matično preduzeće, ZP Rudnik i TE Ugljevik, Ministarstvu privrede, energetike i razvoja, Ministarstvu finansija i Ministarstvu za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Vlade Republike Srpske, kao i Ministarstvu vanjskih poslova, Ministarstvu ekonomskih odnosa i spoljne trgovine i Ministarstvu finansija i trezora Savjeta ministara BiH.
Na osnovu svih diskusija zajednički je utvrđen obim radova i vrijednost ukupnih ulaganja za projekat, kao i potrebno vrijeme za izgradnju sistema odsumporavanja dimnih gasova(ODG) TE. Na osnovu utvrđenog obima radova planirano je da se sistem ODG završi do kraja 2013.godine do kada TE ima važeću ekološku dozvolu za rad.
Za kredit JBIC-a dogovoreno je da se primjeni tzv. preferencijalni princip sa uslovima: -rok otplate kredita 30 godina sa grejs periodom 10 godina i godišnjom kamatom 0,55% -kredit se odobrava u JPY(jenima).
Od 01.10.2008.godine JBIC se reorganizovao i promjenio naziv u Japanska agencija za međunarodnu saradnju ( JICA) koja je zadužena za plasman tzv. ODA kredita.
Nastankom ekonomske svjetske krize u drugoj polovini 2008.godine cijene sirovina i materijala na tržištu su se značajno smanjile. Obzirom na tu situaciju, naknadnom analizom utvrđeno je da je iznos vrijednosti projekta precijenjen(avgust 2008.godine) i utvrđen je revidovani iznos.
Konačno je Vlada Japana donijela odluku o dodijeli dugoročnog kredita za izgradnju sistema odsumporavanja dimnih gasova iz TE Ugljevik. Obavještenje o dodijeli YEN kredita je dobijeno Notom Ambasade Japana br. 070/2009 od 10.juna 2009.godine i to u iznosu 12.633 miliona JPY ( 93 225 562,70 Eur) pod uslovima – rok otplate 30 godina sa grejs periodom 10 godina i godišnjom kamatom 0,55%.
U periodu 29.06. do 01.07.2009. godine je sa dalegacijom JICA(Japanska agencija za međunarodnu saradnju) utvrđena konačna verzija Ugovora o kreditu i Ugovora o projektu.
Vlada RS je 02.07.2009.godine, a Narodna skupština RS 15.07.2009.godine su svojim odlukama potvrdile prihvatanje odobrenog kredita za odsumporavanje dimnih gasova u TE Ugljevik.
Dalja procedura je zakonom utvrđena i vodi je Ministarstvo finansija i trezora Savjeta ministara BiH a sastoji se u donošenju odgovarajućih odluka Savjeta ministar i Predsjedništava BiH nakon čega bi se zvanično potpisali Ugovori sa predstavnicima JICA.
 
Efekti realizacije izgradnje sistema odsumporavanja dimnih gasova u TE Ugljevik, za koju je namjenjen ovaj odobreni kredit, su višestruki i to:
  1. Aspekt zaštite životne sredine TE Ugljevik sagorijeva mrki ugalj(sa 5,4% sumpora) nakon čega se u atmosferu emituje dim sa velikim sadržaj SO2. SO2 spada u izuzetno štetne gasove, koji utiču na stvaranje efekata stakleničke bašte, odnosno izazivaju velike klimatske promjene i veliku opasnost za civilizaciju na Zemlji. Sadržaj SO2 u dimnom gasu, koji emituje TE Ugljevik, je ekstremno visok i radi opstanka rada elektrane neophodno je izgraditi sistem odsumporavanja dimnog gasa ili će elektrana morati da prestane sa radom mnogo prije isteka životnog vijeka. Obaveza rješavanja ovog problema zasniva se na osnovu međunarodnih konvencija, kao i važeće Zakonske regulative u Republici Srpskoj. Međunarodne obavezujuće konvencije su Okvirna konvencija Ujedinjenih nacija o promjeni klime(UNFCCC) i Kyoto protokol, kao i Konvencija o dalekosežnom prekograničnom onečišćenju vazduha(CLRTAP), Protokol o suzbijanju zakiseljenja, eutrofikacije i prizemnog ozona. Osim navedenih Konvencija postoji niz Direktiva Evropske Unije, koja ovoj problematici posvećuje veliku pažnju. Ove Direktive postaju obavezujuće potpisivanjem naše države Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju sa Evropskom Unijom, kao i na osnovu Sporazuma o energetskoj zajednici Jugoistočne Evrope po kome postoji obaveza da države potpisnice moraju rješavati prekomjerne emisije štetnih materija u atmosferu i da su obavezne da primjenjuju zakonsku regulativu (direktive)EU Zakonska regulativa za zaštitu životne sredine Republike Srpske prilagođena je Direktivama EU i postavlja visoke obaveze i kriterije za rješavanje problema iz domena ove oblasti. Vezano za obaveze po našoj regulativi sva proizvodna preduzeća izgrađena i puštena u pogon prije usvajanja iste, radi dobijanja ekološke dozvole za rad, morali su izraditi Programe aktivnosti za rješavanje zagađenja koja oni proizvode. Po toj obavezi Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Vlade RS izdalo je Rješenje o odobravanju Plana aktivnosti sa mjerama i rokovima za postepeno smanjenje emisija, odnosno zagađenja i usaglašavanja sa najboljom tehnikom broj: 16-92-330/07 od 11.01.2008.godine, tačkom 28. predviđena je realizacija postojenja za ODG. Ovim Rješenjem predviđen je i krajnji rok za realizaciju ove obaveze i to je 2013.godine.
  2. Životni vijek termoelektrane Projektovani životni vijek elektrane odnosno njenog ključnog elementa kotla je 200.000 sati. Studijom izvodljivosti projekta rekonstrukcije i modernizacije kotla P64 bloka TE Ugljevik 1 i 2 faza, koju je uradio Ekonomski fakultet u Banja Luci(juli 2008.godine), potvrđena je tehničko-tehnološka, finansijska, tržišna i društvena opravdanost projekta rekonstrukcije i modernizacije kotla . Obavljanjem rekonstrukcije kotla, koja je planirana da se obavi 2010.godine, ugradiće se oprema kojom se značajno produžava životni vijek elektrane uz redovne godišnje remonte. Nakon obavljene rekonstrukcije kotla obezbjediće se bezbjedni životni vijek kotla odnosno elektrane 30 godina uz prateće sveobuhvatno održavanje objekata. Navedeni mogući životni vijek odnosi se samo na dio elektrane za proizvodnju električne energije, a životni vijek Društva će biti znatno duži, jer će dio sadašnjih tzv.pomoćnih objekata i tehnoloških sistema (hemijska priprema vode, mazutna stanica, pomoćna kotlovnica, centralna remontna radionica i drugi) opsluživati i drugi blok koji se namjerava graditi.
  3. Uticaj neinstaliranja ODG na elektroenergetski sistem Republike Srpske Na osnovu sprovedene energetske analize, kao i sadašnjeg stanja u okviru sistema Mješoviti Holding“Elektroprivrede Republike Srpske“, nije teško zaključiti da se eventualnim isključenjem RiTE Ugljevik iz elektroenergetskog sistema 2013.godine gubi polovina proizvodnje električne energije iz termoelektrana ili četvrtina ukupno proizvedene električne energije. Ovo bi imalo za posljedicu potrebu kontinuiranog uvoza električne energije po znatno skupljoj tarifi, kako be se obezbjedila puna pokrivenost snabdjevanja potrošača na teritoriji Republike Srpske
  4. Instaliranje sistema ODG Iz naprijed navedenih konstatacija jasno je da se sistem ODG treba instalirati. Aternativa ovom projektu bilo bi zatvaranje TE Ugljevik ili njegov bi rad bio praćen sa velikim gubicima izazvanih plaćanjem određenih naknada zbog štetnih uticaja na životnu sredinu. Projekat instaliranja sistema ODG u TE Ugljevik ne može proizvesti nikakav neposredan prihod, i rad će ovog postrojenja imati kao rezultat smanjenje sumpornog oksida iz dimnog gasa. Kao nusprodukt proizvod ODG postrojenje proizvodi gips sirovinu, koja može da se ekonomski valorizuje na tržištu na više načina i to da se plasira kao proizvod koji se koristi u građevinarstvu, zatim kao dodatak u proizvodnji cementa i proizvodnji gipsanih ploča i građevinske galanterije. Po saznanju, za rješavanje plasmana gipsa, postoji određeno interesovanje inostranih firmi koje su zainteresovane da riješe problem bilo preuzimanjem ovog materijala ili izgradnjom proizvodnog kapaciteta za proizvodnju gotovog proizvoda. Instaliranjem ODG smanjiće se emisija SO2 što je i osnovni zadatak ovog sistema. Po izvršenim ispitivanjima godišnja emisija SO2 iz TE Ugljevik iznosi oko 100.000 t i predstavlja najveći tačkasti izvor zagađenja u Republici Srpskoj. Metodologija IPCC(Međunarodni standard za promjenu klime) obavezuje u izradi nacionalnih izvještaja emisija GHG gasova, proračun i emisije SO2 iako je SO2 indirektan GHG gas. Uzimajući ovo u obzir, mora se imati u vidu i ekonomska dobit u svijetlu smanjenja ekvivalentne količine emisije SO2 . Kvote emisija će se izvršiti za baznu godinu 1990. Te godine TE Ugnjevik je imalo drugu najveću proizvodnju od početka rada elektrane (1797,25 GWh i 1.836.004 t uglja) i prema toj proizvodnji će biti visoka kvota. Instaliranjem sistema ODG emisija će se značajno smanjitii i postojaće mogućnost prodaje prava stakleničkih gasova, čija je cijena u Evropa početkom 2008.godine iznosila 15 Eur po toni. Na ovaj način stvoriće se prihod kojim će se moći servisirati i dio traženog kredita od JBIC-a.
Opšte koristi od instaliranja sistema ODG su:
  • Efikasnost funkcionisanja energetskog sistema RiTE Ugljevik - formirajući tehnološki povezani sistem ODG i TE Ugljevik;
  • Racionalno iskorištenje prirodnog resursa – mrkog uglja i neutralisanje nepovoljnih efekata njegovog sagorijevanja na sadašnjem stepenu tehničko-tehnološkog razvoja – izgradnjom sistema savremene konstrukcije sistema ODG, sa primjenjenim najnovijim tehnološkim rješenjima visokog stepena korisnosti i efikasnosti i visoke raspoloživosti, sa potpunom automatizacijom.
  • Poboljšanje uslova življenja i smanjenje postojećih razlika – kroz društveno-ekonomski razvoj užeg i šireg područja, povećavajući razvoj privrednih aktivnosti, zaposlenost stanovištva, kako kvalifikovanog tako i nekvalifikovanog, uz povećano ulaganje u objekte koji formiraju odgovarajuće uslove stanovanja, zdravstva, školstva, snabdjevanja i kulturno-zabavnog života.
  • Očuvanje kvaliteta sredine – primjenom primarnih i sekundarnih mjera zaštite životne sredine na objektima RiTE, i to u periodu montaže sistema ODG i u periodu eksploatacije, kao i dodatno analiziranim akcidentnim situacijama.
Prema utvrđenom obimu radova ukupna vrijednost izgradnje sistema ODG je procijenjena na iznos od 15.900 miliona JPY( 117 334 476,92 Eur). Odobreni kredit je u iznosu 12.633 miliona JPY( 93 225 562,70 Eur), a preostala potrebna sredstva u iznosu od 3.267 miliona JPY ( 24 108 914,22 Eur) su iz vlastitih izvora.
Realizaciju ovog Projekta, koji se radi od 2006.godine, ostvarili su Savo Mirković, Slobodan Đukić, Bosiljka Stojanović, Milan Mirković i Nada Gašević iz MH“ERS“ ZP Rudnika i TE Ugljevik i Branko Grk i Tamara Andrić iz MH“ERS“ Matičnog preduzeća. Navedeni stručni tim, je kordinirano, profesionalno i stručno sa velikim angažovanjem i aktivnim pozitivnim pristupom radio sa željom da se ostvari pozitivan rezultat i riješi životni problem ZP RiTE Ugljevik.
Stručni tim zahvaljuje na pomoći i podršci Generalnog direktora MH“ERS“ Matičnog preduzeća gospođe Branislave Milekić za razliku mnogih koji su sumnjali u pozitivan ishod ovog Projekta. Naravno najveću zahvalnost treba odati Vladi Japana i Japanskoj agenciji za međunarodnu saradnju(JICA), koji su jedini razumjeli naš problem i pozitivno riješili naš zahtjev i molbu za pomoć u rješavanju odsumporavanja dimnih gasova u TE Ugljevik.
 
Realizacija projekta sistema ODG na TE Ugljevik će biti pionirski poduhvat u poslije ratnom tehnološkom razvoju Republike Srpske.
Last Updated on Friday, 30 October 2009 19:31