Elektroprivreda Republike Srpske
RiTE Gacko

OSNOVNE INFORMACIJE

Prvi radovi na eksploataciji uglja na području gatačkog ugljenog basena započeti su 1954.g. na izdancima glavnog ugljenog sloja. Dugogodišnji geološki istražni radovi ukazali su na činjenicu da Gatačko polje predstavlja veliki ugljeni basen, sa rezervama uglja visokog kvaliteta koje je ekonomično eksploatisati.

U skladu sa urađenom investiciono-tehničkom dokumentacijom, 1977.g. započeta je izgradnja energetskog kompleksa R i TE Gacko.1982. godine, na prostoru Zapadnog eksploatacionog polja pušten je u rad rudnik lignita „Gračanica“ sa godišnjim kapacitetom 1.800.000 t uglja i 3.200.000 m3 otkrivke. PK „Gračanica“ ograničen je regulisanim koritima rijeke Gračanice sa istoka, Mušnice sa juga i Gojkovića potoka sa zapada.

Termoelektrana Gacko je blokovskog tipa instalisane snage 300 MW i kao gorivo koristi lignit iz PK „Gračanica“. Uključena je u elektroenergetski sistem Bosne i Hercegovine preko izgrađene TS Gacko 380/110/35 kV. Rezervno napajanje električnom energijom obezbjeđeno je preko dalekovoda 110 kV Termoelektrana – TS Bileća.

Tehnički pokazatelji R i TE Gacko:

Br. agr.
Nom. snaga Snaga na pragu
Min. na pragu
Pros. god. proizv.  Gorivo Spec. potroš. toplote  Spec. potroš. goriva Kalor. moć goriva Nap. mreže
  (MW) (MW) (MW) (GWh) (kJ/kWh)
(kg/kWh) (kJ/kg) (kV)
1 300 276 180 1500 Lignit 11 570 1,39 8 300 400

OSTVARENI REZULTATI

Od početka rada na PK „Gračanica“ je primjenjena tehnologija rada kojom su postignuti zadovoljavajući rezultati na proizvodnji otkrivke i uglja.

U Rudniku se proizvede godišnje prosječno oko 1.700.000 tona uglja i 3.500.000 m3 čvrste mase otkrivke. U sklopu izgradnje prvog bloka Termoelektrane Gacko I, izgrađen je i dio infrastrukturnih objekata koji će služiti za drugu fazu izgradnje Termoelektrane „Gacko II“.

Rezerve uglja u Gatačkom ugljenom basenu imaju veliki značaj u energetskim bilansima Republike Srpske. Sa potvrđenim bilansnim rezervama od 338 mil.tona i vanbilansnim rezervama od 66 mil. tona, može se zaključiti da je Gatački ugljeni basen predstavljao, a to će biti i u budućnosti, stabilan izvor energije za duži niz godina, kako u proizvodnji električne energije, tako i za potrebe drugih sektora potrošnje. Preduslov za ovakav tretman uglja su napori da se selektivnim otkopavanjem, homogenizacijom, pripremom i oplemenjivanjem poboljša kvalitet i proširi područje primjene uglja.

Stalni porast potreba i potrošnje električne energije iziskuje racionalno raspolaganje postojećim energetskim resursom.

S obzirom da sve ostale proizvodne i uslužne djelatnosti u opštini Gacko imaju minoran značaj, ekonomski status stanovništva i lokalne zajednice u direktnoj su zavisnosti od uspješnosti rada i ekonomske pozicije Rudnika i Termoelektrane.

RAZVOJNI PLANOVI

Planirane investicije u narednom periodu odnose se na neophodnu modernizaciju postrojenja i opreme Rudnika i Termoelektrane. To prije svega podrazumjeva: nabavku nove rudarske mehanizacije, proširenje deponije pepela, rješavanje hidrauličkog transporta pepela i dr.

Na području Gatačkog polja od naseljenih mjesta nalazi se samo grad Gacko sa oko 10 000 stanovnika, a kako nema značajnijih industrijskih objekata osim Rudnika i Termoelektrane Gacko, nameće se logika o neophodnosti novih istraživanja i ulaganja u razvoj ovog rudarskog basena.

Na osnovu potvrđenih rezervi lignita planirana je dalja izgradnja termoenergetskih blokova u Gacku. To se prije svega odnosi na R i TE „Gacko II“, čime bi energetski potencijal Gatačkog basena bio zaokružen na proizvođača termoenergije snage 2 x 300 MW.

U vezi sa planiranom izgradnjom TE „Gacko II“ izvedeni su obimni istražni radovi i urađena je i revidovana opsežna studija izbora lokacije druge faze rudnika Gacko kao i Tehnički projekat TE „Gacko II“.

Jedan od najvećih zamajaca ekonomskog i privrednog razvoja regije, R i TE Gacko ujedno imaju i najveći uticaj na životnu sredinu ovog dijela regije. Kako se ovaj termoenergetski izvor nalazi na samom vrhu slivnog područja rijeke Trebišnjice, praćenje i sanacija negativnih uticaja na okolinu je trajan proces o čemu će se sasvim sigurno voditi računa i preduzimati potrebne aktivnosti.