Електропривреда Републике Српске
Termoelektrane

ZP „RUDNIKI TERMOELEKTRANA GACKO“, a.d. Gacko

Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske, je rješavajući po zahtjevu R i TE a.d. Gacko, izdalo sljedećeekološke dozvole:

  1. Ekološka dozvola za površinski kop „Gračanica“ Gacko
  2. Ekološka dozvola za postrojenje „Termoelektrana“ Gacko
  3. Ekološka dozvola za površinski kop kamena krečnjaka „Ponikve“

 

1. Površinski kop „GRAČANICA“ Gacko

Ekološka dozvola za RJ „Rudnik“, izdata je18.06.2008. godine od strane Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, na period od pet godina.

Dozvola je obnovljena 2013. godine i rok važenja je do 18.06.2018.godine.

Prema Ekološkoj dozvoli, R i TE a.d. Gacko dužno je da:

  1. Ispuni osnovne obaveze zaštite životne sredine, u skladu sa članom 83. Zakona o zaštiti životne sredine tokom rada i prestanka rada postrojenja.
  1. Primjeni mjere ublažavanja negativnih uticaja na životnu sredinu i monitoring emisija, tokom rada i prestanka rada postrojenja, i to:
  • mjere spriječavanja emisija u vazduh,
  • mjere spriječavanja emisija u vodu,
  • mjere za zaštitu zemljišta,
  • mjere za upravljanje otpadom,
  • mjere nakon zatvaranja postrojenja.

R i TE Gacko je obavezan provoditi monitoring zagađujućih materija na sljedeći način:

Mjere spriječavanja emisija u vazduh

  • Asfaltirati stacionarne puteve i po potrebi ih orošavati radi spriječavanja podizanja prašine,
  • Za smanjenje zaprašenosti na putevima površinskog kopa koristiti vodu iz vlastitih mobilnih cisterni,
  • Instalirati odgovarajuće prskalice na prostoru oko drobilice,
  • Pridržavati se uputstava o načinu skladištenja uglja, kako bi se izbjeglo njegovo samozapaljenje,
  • Odlaganje pepela na deponiju, koja se nalazi na površinskom kopu, vršiti u vidu guste hidromješavine, kako bi se izbjegao nastanak prašine na površinskom kopu,
  • Izvršiti podizanje zelenog pojasa, gdje je to moguće, i održavati ga u cilju smanjenja nastanka prašine,
  • Uređaji koji emituju buku moraju biti atestirani i izolovani kako bi nivo buke bio u dozvoljenim granicama.

 

Mjere spriječavanja emisija u vodu

  • Fekalne otpadne vode koje nastaju iz prostora gdje boravi zaposleno osoblje, priključiti na izgrađeno postrojenje za prečišćavanje otpadnih voda,
  • Zauljene otpadne vode sa radnog platoa predviđenog za manipulaciju motornim vozilima i mašinama odvesti do separatora ulja i masti,
  • Na mjestima, koja su predviđena za pranje i održavanje opreme, mehanizacije i uređaja, obavezno moraju biti ugrađeni sakupljači vode za pranje sa separatorima masti i ulja,
  • Otpadna, izrađena mašinska ulja, sakupljati u metalne bačve i isporučivati instituciji ovlašćenoj za zbrinjavanje takvog otpada,
  • Građevinskim i rudarskim radovima ne smije se ugroziti postojeći režim površinskih i podzemnih voda, au slučaju akcidenta preduzeti sve mjere da se eliminiše uticaj na režim voda,
  • Pratiti funkcionisanje obodnih kanala za prikupljanje oborinskih voda, oborinske vode sa radnih površina odvesti do vodosabirnika i izvršiti proces taloženja čvrstih čestica prije ispuštanja u recepijent,
  • Pridržavati se uslova iz Vodne dozvole,
  • Održavati u funkcionalnom stanju izgrađen sistem za prečišćavanje otpadnih voda,
  • Rizik od zagađenja površinskih i podzemnih voda spriječiti preduzimanjem mjera zaštite, u skladu sa Pravilnikom o uslovima ispuštanja otpadnih voda u površinske vode (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 44/01) i Pravilnikom o tretmanu i odvodnji otpadnih voda za područja gradova i naselja gdje nema javne kanalizacije (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 68/01).

 

Mjere za zaštitu zemljišta

  • Ograničiti veličinu parcele (kop – krilo A i krilo B i mjesta planirana za radilište) na površinu predviđenu projektom,
  • Ukoliko dođe do rasipanja nafte i ulja, mora se odmah izvršiti njegovo kupljenje posipanjem adsorbensa i odstranjivanje na posebno vodonepropusno mjesto na odlagalištu do konačnog zbrinjavanja,
  • U toku izvođenja radova vršiti rekultivaciju određenih prostora rudarskog kompleksa u skladu sa dinamičkim i tehničkim rješenjima navedenih u projektnoj dokumentaciji,
  • U slučaju akcidentnih situacija izvršiti analize zemljišta na mjestu akcidenta,
  • Izvršiti faznu tehničku i biološku rekultivaciju degradiranih površina prema projektnoj dokumentaciji – kontinuirane aktivnosti do zatvaranja površinskog kopa Gračanica i trajno održavanje rekultivisanih površina, te provesti tehničku i biološku rekultivaciju nakon završetka eksploatacije na kompletnoj površini koju je zauzimao površinski kop.

 

Mjere za upravljanje otpadom

  • Sanirati „divlje“ deponije otpada na prostoru južno od benzinske stanice i ukloniti otpadni materijal nagomilan na otvorenim deponijama,
  • Otkrivku, pepeo i šljaku, odlagati samo na mjesta prethodno pripremljena za tu vrstu odlaganja,
  • Spriječiti rasipanje otpada na predmetnoj lokaciji,
  • Opasni otpad odvojeno prikupljati i zbrinjavati isključivo sa ovlašćenim institucijama,
  • Otpad iz servisne radionice odlagati u namjenske kontejnere otporne na kiseline i druge nagrizajuće materije,
  • Zaključiti ugovor sa nadležnim institucijama za zbrinjavanje otpada, a o aktivnostima iz ove tačke voditi evidenciju,
  • Otpad prikupljati i klasifikovati prema Katalogu otpada i zbrinjavati ga u skladu sa Planom upravljanja otpadom,
  • Ugovore sa ovlašćenim institucijama za zbrinjavanje otpada, u skladu sa Katalogom otpada (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 39/05), zaključiti po Pravilniku o uslovima za prenos obaveza upravljanja otpadom sa proizvođača i prodavača na odgovorno lice sistema za prikupljanje otpada (Službeni glasnik Republike Srpske, br. 118/05).

 

Odgovorno lice postrojenja dužno je provoditi monitoring zagađujućih materija na sljedeći način:

PREDMET MONITORINGA Parametar koji se osmatra Mjesto vršenja monitoringa  

Vrijeme i način vršenja monitoringa

 

Kvalitet vode Podzemne vode: Režim i kvalitet

 

Fizičko hemijski i biološki paramatri (osnovni pokazatelji kvaliteta vode) uključujući i teške metale

Na površinskom kopu i u površinskim vodotocima

 

Na mjestima ispuštanja u krajnji recipijent (prema Pravilniku o uslovima ispuštanja otpadnih voda u površinske vode, Sl. Gl. 44/01)

Jedanput mjesečno u toku godine

 

Analize 12 puta godišnje i određivanje EBS 24 uzorka godišnje

Kvalitet vazduha SO2, NOx, NO, NO2, CO, O3, LČ 10, ULČ Kvalitet vazduha Jedanput godišnje za vrijeme rada na površinskom kopu
Kvalitet zemljišta PH, Si, Fe, Al, Ca, Mg U životnoj sredini (okolina površinskog kopa) Jedanput u pet godina ili u slučaju akcidenta na mjestu njegovog nastanka
Monitoring buke Nivo buke Na površinskom kopu Jedanput godišnje za vrijeme rada na površinskom kopu
Monitoring radioaktivnosti Jačina apsorbovane doze gama zračenja, spektrometrija gama emitera i ukupna alfa i beta aktivnost U uzorcima uglja, jalovine, pepela, šljake, otpadnog gvožđa, otpadnih voda, vode iz rijeke Mušnice i Gračanice, zemljišta i bilja Jedanput godišnje
Monitoring pepela i šljake Na mjestu nastanka Dva puta godišnje (prvo mjerenje juni 2008. godine)
Monitoring deponije pepela Svi parametri definisani u Dnevniku oskultacija deponije pepela Deponija pepela na površinskom kopu „Gračanica“ Kontinuirano

 

2. RJ „TERMOELEKTRANA“ Gacko

Ekološka dozvola za RJ „Termoelektrana“, izdata je23.06.2008. godine od strane Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, na period od pet godina.

Dozvola je obnovljena 2013. godine i rok važenja je do 23.06.2018.godine.

Prema ovoj dozvoli, R i TE a.d. Gacko dužno je da:

  1. Ispuni osnovne obaveze zaštite životne sredine, u skladu sa članom 83. Zakona o zaštiti životne sredine tokom rada i prestanka rada postrojenja.
  1. Primjeni mjere ublažavanja negativnih uticaja na životnu sredinu i monitoring emisija, tokom rada i prestanka rada postrojenja, i to:
  • mjere spriječavanja emisija u vazduh,
  • mjere spriječavanja emisija u vodu i zemljište,
  • mjere nakon zatvaranja postrojenja.

Monitoring zagađujućih materija provodi se periodično/povremeno praćenjem emisija jednom godišnje, u skladu sa članom 8. Pravilnika, kao i neprekidno praćenje emisija, u skladu sa članom 9. Pravilnika.

Monitoring zagađujućih materija provodi se na sljedeći način:

MONITORING Mjerno mjesto Parametri monitoringa Učestalost monitoringa
Monitoring vazduha (imisija i emisija) Kvalitet vazduha SO2, NOx, NO,NO2, LČ 10, CO i O3 Kontinuirano – vlastita stanica za monitoring kvaliteta vazduha u Gacku
Emisija iz velike kotlovnice SO2, NOx, NO, NO2, CO, O2i CO2 Kontinuirani monitoring emisije dimnih gasova vlastitom opremom instalisanom u dimnim kanalima
Emisija iz male kotlovnice SO2, NOx, NO, NO2, CO, O2i CO2 1 h godišnje – svakog februara
Monitoring otpadnih voda Na izlazu prečišćenih otpadnih voda iz sistema za prečišćavanje – opšti hemijski i fizičko hemijski parametri
– metali i metaloidi
– toksičnost
12 h godišnje analize otpadnih voda

24 h godišnje EBS

Ispitivanje kvaliteta zemljišta Na poljoprivrednom zemljištu u okolini RiTE Gacko pH, Si, Fe, Al, Ca, Mg Svakih pet godina
Monitoringbuke U životnoj sredini Ekvivalentni nivo buke 4 x godišnje (mart, jun, septembar i decembar)
Mjerenje radioaktivnost U radnoj i životnoj sredini – mjerenje jačine apsorbovane doze gama zračenja,
– spektrometrija gama emitera,
– mjerenje ukupne alfa i beta aktivnosti.
Svakih pet godina
Analiza pepela i šljake Na mjestu nastanka Parametri definisani u prethodnim analizama 2 x godišnje
Analiza mulja i tretman otpadnih voda Na mjestu nastanka Karbonatni mulj, mulj od zauljenih otpadnih voda, od pranja kotla itd. Prije svakog odlaganja na deponiju
Ispitivanje uslova radne sredine U radnoj sredini Mikroklimatski uslovi, buka, prašina, osvjetljenje, hemijske štetnosti, vibracije Svake tri godine

 

3. Površinski kop kamena krečnjaka „PONIKVE“

Ekološka dozvola za površinski kop kamena krečnjaka „Ponikve“, na zemljišnoj parceli označenoj kao k.č. 2553 opština Gacko, površine eksploatacionog polja oko 13ha, izdata je9.7.2012. godine od strane Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, na period od pet godina.

Prema ovoj dozvoli, R i TE a.d. Gacko dužno je da:

  1. Ispuni osnovne obaveze zaštite životne sredine, u skladu sa članom 78. Zakona o zaštiti životne sredine tokom rada i prestanka rada postrojenja.
  1. Primjeni mjere ublažavanja negativnih uticaja na životnu sredinu i monitoring emisija, tokom rada i prestanka rada postrojenja, i to:
  • mjere sprečavanja emisija u vazduh i mjere zaštite od buke,
  • mjere sprečavanja emisija u vodu,
  • mjere sprečavanja emisija u zemljište,
  • mjere za zaštitu kulturnoistorijskog nasljeđa,
  • mjere za zaštitu od eksplozivnih sredstava,
  • mjere za sprečavanje i smanjenje čvrstog otpada,
  • mjere nakon zatvaranja postrojenja.

 

Investitor je obavezan provoditi monitoring zagađujućih materija na sljedeći način:

Elementi životne sredine Lokacije Učestalost mjerenja Parametri
Utovarno mjesto Min. 2 puta godišnje: ljetno i zimsko Prašina, gasovi (CO, CO2, O2, SO2), buka, vibracije
Drobilično postrojenje Min. 2 puta godišnje: ljetno i zimsko Prašina, gasovi (CO, CO2, O2, SO2), buka, vibracije
Vazduh Putevi na PK Min. 2 puta godišnje: ljetno i zimsko Prašina, buka
Izvozni put ka odlagalištu Min. 2 puta godišnje: ljetno i zimsko Prašina, buka
Odlagalište jalovine Min. 2 puta godišnje: ljetno i zimsko Prašina, gasovi (CO, CO2, O2, SO2), buka
Stambeni objekat najbliži PK Min. 4 puta godišnje: Prašina, gasovi (CO, CO2, O2, SO2, NOx, NO2,), dim,buka
Voda Preliv taložnika na PK prije ispusta u krajnji recipijent 2 puta godišnje Prema Pravilniku o uslovima ispuštanja otpadnih voda u površinske vode („Službeni glasnik RS br. 44/01)
Redovno čišćenje separatora i septičke jame
 

Zemljište

 

Odlagalište jalovine

Svake 3 godine redovno

 

U slučaju akcidentne situacije

 

Sadržaj teških metala, mineralnih ulja, pH

Seizmičke efekte treba pratiti pri svakom miniranju.

 


 

ZP „RUDNIK i TERMOELEKTRANA UGLjEVIK“, a.d. Ugljevik

 

RJ „RUDNIK“

Prva ekološka dozvola za RJ „Rudnik“, izdata je15.09.2008. godine od strane Ministarstva za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju, na period od pet godina.

Dozvola je obnovljena 2013. godine i rok važenja je do 15.09.2018.godine.

Aktivnosti vezane za zaštitu životne sredine izvode se u skladu sa navedenom dozvolom, čime su pokriveni sledeći segmenti životne sredine:

  • vazduh,
  • voda,
  • zemljište i
  • upravljanje otpadom.

Monitoring zagađujućih materija naložen ekološkom dozvolom:

PREDMET MONITORINGA Parametar koji se osmatra Mjesto vršenja monitoringa Vrijeme i način vršenja monitoringa Realizuje se

da/ne

Podzemne vode Režim i kvalitet Veliko zapadno odlagalište, na zapadnom dijelu rudnika Jednom mjesečno da
Otpadne vode koje se ispuštaju u prirodne recipijente-vodotoke Osnovni pokazatelji kvaliteta otpadnih voda (BPK,HPK, sulfidi, hloridi, sulfati, temperatura, pH, suspendovane materije, teški metali, ulja) Vodosabirnik iz zone Sjevernog revira, vodosabirnik iz zone južnog revira, koji su obuhvatili i vode koje gravitiraju putem odvodnih kanala na sjeveroistočnoj i jugoistočnoj kosini površinskog kopa (sve rudničke vode se ispuštaju iz dva vodosabirnika sistemom pumpi i sistemom taložnika i oslobođajuse suspendovanih čestica. Ispuštaju se u prirodni recipijent ugljevičku rijeku na dva ispusta) Po jednom sedmično na oba ispusta (protok, pH-vrijednost, rastvoreni kiseonik, temeraturu i ulje) uređenim ručnim uzorkivačem ili ručnim uzorkovanjem i ispitivanje u centralnoj hemijskoj laboratoriji – CHL, prije ispuštanja u krajnji recipijent Da
Kvalitet vazduha Ukupni nivo buke;

Koncentracija oksida sumpora, ugljenika i azota;

 

Koncentracija lebdećih čestica

Hidrometeorološki parametri

U krugu predmetnog pogona: mjerenje buke i kvaliteta vazduha na otvorenom prostoru

 

Kvalitet vazduha

1.Mjerenje buke koja se emituje u okolinu na mjestima najbližim objektima stanovanja ili u naselju ili po nalogu ekološkog inspektora;

vršiti dva puta godišnje (u zimskom i ljetnjem periodu);

2.Mjerenje imisionih koncentracija vršiti jedanput godišnje;

3. Monitoring hidrometeoroloških parametara vršiti kontinualno po puštanju u rad meteorološke stanice

da
Zemljište Geodetska mjerenja horizontalna, eradijalna i tangencijalna pomjeranja tla

 

Vertikalna pomjeranja tla.

 

Unutar eksploatacionog polja rudnika

Po postojećem planu osmatranja i mjerenja da

Mjerenje nivoa buke na PK „Bogutovo Selo“ emitovane u životnu sredinu

Stanica za mjerenje kvaliteta vazduha je kontejnerskog tipa

Zaštita zemljišta se, pored naloženog monitoringa, sprovodi vršenjem rekultivacije degradiranih površina.

Na površinskom kopu „Bogutovo Selo“ Ugljevik rekultivisano je Veliko zapadno odlagalište i Sjeverno odlagalište, i to:

U periodu 1990-1992.god.

  • izvršena je sadnja 65.000 šumskih sadnica na površini od 17 ha;

u periodu 2006-2017.god.

  • izvršena je sadnja 486 šumskih sadnica na površini od 198,95 ha.

Izvršena tehnička rekultivacija VZO / Izvršena biološka rekultivacija VZO

Rekultivisana sjeverna kosina VZO

Projekti koji su u toku:

  • Izgradnja servisnog objekta sa pralištem rudarske i druge mehanizacije sa sistemom za tretman otpadnih voda

Završeni projekti:

  • Projekat za tretman otpadnih voda;
  • Izgrađen plato za privremeno skladištenje i selektivno sakupljanje sekundarnih sirovina (metalni otpad, otpadne gume i druge vrste otpada).

Uređeni plato za privremeno skladištenje sekundarnih sirovina i drugih vrsta otpada do konačnog zbrinjavanja

Stalne aktivnosti koje se sprovode u okviru RJ „Rudnik“ su:

  1. Selektivno sakupljanje i privremeno skladištenje svih vrsta otpada generisanog u RJ „Rudnik“;
  2. Predaja otpada ovlaštenom licu za sakupljanje i tretman otpada u skladu sa zakonskim i podzakonskim aktima.

 

RJ „TERMOELEKTRANA“

U proteklom periodu, RJ „Termoelektrana“ je preduzimala niz aktivnosti u cilju zaštite čovjekove okoline. Između ostalog, realizovani su ili su još uvijek u procesu realizacije sljedeći projekti:

  1. Izgradnja skladišta čvrstog otpada

Cilj projekta je da spriječi zagađenje podzemnih voda, tako što se otpad odlaže na betonsku podlogu sa ugrađenim odvodima i prečistačima atmosferskih padavina.

Projekat je ralizovan u periodu od 15.07. do 15.10.2015. godine.

  1. Rekonstrukcija sistema otpadnih voda Preduzeća

Cilj projekta je da sve sve otpadne vode Preduzeća prečiste tako da je njihov kvalitet na svim ispustima, u skladu sa propisanim normativima.

Projekat obuhvata prečišćavanje otpadnih voda sa odšljakivača, obradu karbonatnog mulja, prečišćavanje povremeno i trajno zauljenih voda, prečišćavanje sanitarnih i fekalnih voda i oborinskih voda Rudnika.

Projekat je realizovan u 2011. i 2012. godini.

  1. Rekonstrukcija elektrofilterskog postrojenja

Cilj projekta je da se emisija čvrstih čestica (prašine) na izlazu iz kotla smanji na <50 mg/Nm3. Dodatnim smanjenjem koncentracije u postrojenju odsumporavanja, emisija čvrstih čestica će se svesti na 20 mg/Nm3, što je u skladu sa evropskim propisima.

Staro elektrofiltersko postrojenje je bilo projektovano na 150 mg/Nm3.

Realizacija projekta je u toku i treba da se završi do kraja kapitalnog remonta 2017. godine.

  1. Izgradnja postrojenja za odsumporavanje dimnih gasova (FGD)

Cilj projekta je smanjenje emisije SO2 iz dimnih gasova i dovođenje u evropske normative 200 mg/Nm3.

Termoelektrana Ugljevik loži ugalj sa 5% sumpora, što za posljedicu ima visok sadržaj sumpornih oksida u dimnim gasovima, koji je daleko iznad koncentracija propisanih zakonima Republike Srpske i evropskim normama. Emisija SO2 se trenutno kreće do 24.000 mg/Nm3. Pored toga, postrojenje treba da smanji i emisiju čvrstih čestica.

Na osnovu provedenih ispitivanja i izrade studija, odabran je mokri postupak „krečnjak – gips“. Postupak se odvija tako što se u glavno postrojenje – apsorber, sa jedne strane uvode dimni gasovi, a sa druge strane (na više gornjih nivoa) uvodi krečno mlijeko, koje se preko posebnih mlaznica raspršava u maglu. U protivsmjernom strujanju u apsorberu dolazi do hemizma u kojem se iz dimnih gasova,SO2 jedini sa CaCO3 iz krečnog mlijeka, te nastaje kalcijum sulfat CaSO4 (gips). Postrojenje se pored apsorbera sastoji od sljedećih cjelina: prijem i priprema krečnjaka, sistem cirkulacionih pumpi, buster ventilatori sa bajpas klapnama i pratećim kanalima, sistem za transport i skladištenje gipsa, itd.

Projekat je u fazi realizacije. Planirani završetak je novembar 2019. godine, a finansira se iz kredita japanske agencije za međunarodnu pomoć i saradnju (JICA).